Yasama
altan adam 02 Ocak 2008 - 11:29
Yeni Anayasa’da Milletvekili Olma Şartları Arasından Askerliğini Yapmış Olmanın Çıkarılması Gerekmektedir
1. Anayasa’nın milletvekili seçilme şartlarını düzenleyen 76. maddesinin 2. bendine göre “yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar” milletvekili olamamaktadır. Aynı bende yer alan milletvekili seçilmeyi önleyen unsurlar arasında en az ilkokul mezunu olmamak, kısıtlı olmak ve muhtelif suçlardan hüküm giymiş olmak sayılmaktadır.
2. Aynı anayasa maddesinin ilk bendinde 2006 yılında yapılan değişiklik ile milletvekili seçilme yaşı 30’dan 25’e indirilmiştir. Bu değişikliğin ilk uygulaması önümüzdeki seçimlerde yapılacaktır.
3. Milletvekili seçilme yaşının düşürülmesine paralel olarak, yeni anayasa değişikliği paketi içinde askerlik yapmış olma şartının da kaldırılması isabetli olacaktır. Mevcut anayasa değişikliği gündemi içinde yer almadığı görülen bu değişiklik önerisinin gerekçeleri aşağıda açıklanmaktadır.
4. Anayasa’nın 72. maddesine göre “Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir.” Askerlik Kanunu’na göre her Türk vatandaşı erkeğin askerlik görevini yerine getirmesi gerekmektedir.
5. Zorunlu askerlik uygulaması dünyanın birçok ülkesinde bulunmakla beraber, askerlik görevinin yerine getirilmesinin milletvekili seçilmek için şart olması yaygın görülen bir durum değildir. Nitekim, Avrupa Birliği’nin zorunlu askerlik uygulaması yapılan yedi ülkenin hiçbirinin anayasasında böyle bir şart bulunmamaktadır. Türkiye’de de anayasaya bu hüküm 1961 Anayasası ile eklenmiş olup, 1924 Anayasasında böyle bir şart bulunmamaktadır .
6. Askerlik şartı Anayasada sayılan diğer milletvekili seçilme şartları ile kategorik olarak da ilgisizdir. Şöyle ki; bunlardan ilk olan en az ilkokul mezunu olmak milletvekilli görevinin hakkıyla ifasını temin etmeye yönelik bir asgari eğitim şartıdır. Zaten zorunlu eğitim uygulaması ile ilkokul mezunu oranının yükselmesi sayesinde bu şart fiilen anlamını yitirmek üzeredir. Diğer şart olan muhtelif suçlardan hüküm giymemiş olmak ise –başka ülkelerin anayasalarında da benzerleri görülen- suç işlemiş kişileri siyasetin dışında tutmaya yöneliktir. Askerliğini yapmamış olma ise bir suç olmadığı gibi, sivil ve modern bir toplumda siyasi sistemin dışına itilmeyi gerektiren olumsuz bir durum olarak da değerlendirilmemelidir.
7. Bugüne kadar seçilme yaşı 30 olduğu için askerliğini yapmış olmak birçok erkek için milletvekili seçilmenin önünde bir engel oluşturmamıştır. Zira genelde her Türk erkeği 30 yaşına kadar askerlik görevini ifa etmiş olmaktadır. Zaten askerlik en fazla 33 yaşına kadar ertelenebilmekte , seçimlerin de 4-5 yılda bir yapılması nedeniyle 33 yaşına kadar bu hizmeti yerine getirme zorunluluğu, erkeklerin neredeyse tamamı için milletvekili seçilmeden önce askerlik yapmayı zorunlu kılmaktadır.
8. Oysa seçilme yaşının 25’e indirilmesiyle, askerliğini yapmamış olmak milletvekili seçilmenin önünde ciddi bir engel haline gelecektir. 2007 seçimlerinde bu değişikliğin uygulanmamış olması nedeniyle bu durum henüz fark edilmemiştir. Milletvekillerinin çoğu üniversite mezunudur ve ülkemizde üniversite normal koşullarda 24 yaşında bitirilmektedir. Bu yaşta askere giden birinin seçim kampanyasına yetişip 25 yaşında milletvekili seçilmesi mümkün olmayacaktır. Kaldı ki, normal koşullarda askerlik üniversiteden sonra en az bir sene ve çoğu zaman da daha uzun sürelerle ertelenmektedir.
9. Yukarıda açıklanan durum 25-30 yaş arasındaki erkeklerin milletvekili olmasını fiilen engelleyecektir. Böylece seçilme yaşının indirilmesi gerekçesi olan gençlerin TBMM’de temsilini sağlama amacı fiilen gerçekleşmemiş olacaktır.
10. Peki askerlik hizmetini yapmamış bir kişi milletvekili olduğunda askerlik hizmeti ne olacaktır? Askerliğini yapmadan milletvekili seçilenlerin askerlik hizmetinin milletvekilliğinin sonuna kadar ertelenmesi mümkündür. Zaten halihazırda yüksek lisans / doktora yapanların, bazı sporcuların ve önemli kamu hizmetlerinde çalışanların askerlik hizmetleri 33 yaşına kadar ertelenebilmektedir . Milletvekilliğinin bunlardan daha önemsiz bir hizmet olmadığı düşünüldüğünde, Askerlik Kanunu’nda bir değişiklik ile benzer bir uygulamanın milletvekilleri için de yapılması mümkündür. Benzer bir şekilde, şu anda, bir milletvekili hakkında seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılmaktadır .
moderatör 29 Kasım 2007 - 19:55
Devletin temel organlarından “yasama”, yasa koyma iktidarına karşılık gelir. 1982 Anayasası’na göre yasama organı Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Türkiye Büyük Millet Meclisi milletin temsilcilerinden oluşan bir organ olarak millet adına egemenlik yetkisini kullanır. Bu başlık altında öncelikle bugün 550 milletvekilinden oluşan Millet Meclisi’nin kaç üyeden oluşması gerektiği yönündeki görüşlere yer verilebilir. Bunun yanında, Millet Meclisi üyeleri olarak milletvekillerinin hukuki statüsü ile ilgili sorunlara da değinilebilir. Bu bağlamda, “milletvekili dokunulmazlığı”na ilişkin görüşler tartışmaya açılabilir. Bu başlık altında Millet Meclisi’nin görev ve yetkilerine de değinilebilir. Örneğin, bugün Millet Meclisi’nin beşte üç çoğunlukla kabul edebileceği af kanunlarıyla ilgili görüşler de bu bölüm altında ele alınabilir. Benzer biçimde, Millet Meclisi’nin yurtdışına silahlı kuvvet gönderilmesine, ya da olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilanı kararlarına ilişkin yetkilerine ilişkin görüşler de burada gündeme getirilebilir.
Etiketler